2 augustus 2008 - Na jaren werk is het zover. Op het Historisch OpenluchtMuseum Eindhoven wordt de officiële aftrap gegeven voor de expeditie langs de Nederlandse en Duitse Waddenzee. Met een kleine karavaan vertrekken we naar Den Helder waar we de kano en onze bagage overladen op de Cornelis Bos. De Cornelis Bos is onze volgboot en is oorspronkelijk gebruikt als inspectieboot voor de Nederlandse visserij en nu in bezit van Walter een oude kennis van Bas.

Den Helder - Oudenschild, 10 Km

3 augustus - Het spannend of we uit kunnen varen, gisteravond werd er voor vandaag windkracht 5 opgegeven. 's Ochtends zij de weerberichten gunstiger. Er wordt pas voor de namiddag regen met windkracht 5 opgegeven. Wanneer we de haven van Den Helder uitvaren blijkt het dan ook kalm weer te zijn. De overtocht naar Oudenschild gaat vlekkeloos. Mede door de stroming zijn we in 1,5 uur op onze bestemming. Dit geeft ons meteen de kans om een klein stukje van Texel te verkennen en ons voor te bereiden op de volgende tocht.

Oudenschild – Vlieland, 24,5 Km

4 augustus - Het wordt vandaag een zware dag. De planning is om in twee etappes 40 kilometer te varen met als doel om in de haven van Vlieland aan te komen. Halverwege de tocht, midden op de Waddenzee, zal de Cornelis Bos ons opwachten met de lunch.

Als we 's ochtends gaan vertrekken is het windkracht 3. Nog geen uur later begint de wind aan te trekken en al snel wordt windkracht 4 tot 5 bereikt. De wind en de stroming zijn gunstig voor ons en hoewel de steeds hoger wordende golven onder de kano door rollen kunnen we verder peddelen. Drie uur na vertrek ontmoeten we de Cornelis Bos en maken onze kano er aan vast.

Tijdens deze pauze luisteren we het weerbericht op de marifoon uit. De windkracht zal toenemen tot windkracht zes tot zeven. Wind en stroming zullen tegen elkaar inwerken wat spitse venijnige golfen zal geven. Bij Vlieland wordt er zelfs een golfhoogte opgegeven van twee meter. Er zit niks anders op dan de kano op de Cornelis Bos te hijsen en naar Vlieland varen.

Er staan stevige golven op de Vliestroom en met enige regelmaat duikt de Cornelis Bos in de golven. Het buiswater vliegt over het dek. Hoewel teleur gesteld over het afbreken van de dagtocht maakt het spektakel op de Vliestroom en Stortemelk dat we tevreden in de haven van Vlieland aankomen.

Vlieland - Terschelling, 13,4 Km

5 augustus - Hoe grillig het weer gisteren was, hoe rustig het weer vandaag is. Net na het lage tij zijn we om 18:45 vertrokken we richting Terschelling. Het was een lastig stuk om te plannen vanwege de stromingen. We lopen al snel voor op de planning. Op de kop van Vlieland moeten we zelfs wachten om niet met de stroming te ver de Noordzee opgetrokken te worden.

Als we later het zeegat zijn overgestoken moeten we bij de Jacobsruggen wachten. Het wad staat nog droog. Terwijl we de krabbetjes en een nieuwsgierige zeehond uitgebreid bestuderen begint de lucht langzaam te betrekken en het zicht neemt snel af. Met het eerste water trekken we de kano over het zandplaat het Scruitengat in. Binnen een half uur zijn we in de haven van Terschelling. In de haven moeten we nog een uur wachten op de volgboot die nog vast ligt op een zandbank.

Terschelling - Terschellinger Wantij, 17,8 Km

6 augustus - Nog nauwelijks uitgerust van onze tocht van gisterenavond vertrekken we 's ochtends weer de haven van West Terschelling verder naar het oosten. We varen vandaag langs de kust van Terschelling. Als we achter om kijken zien we de Brandaris steeds kleiner worden. Onze tocht loopt via de Oosterom naar het Terschellinger Wantij. Hier worden we opgepikt door de Cornelis Bos.

Morgen worden we door de Cornelis Bos gezet in de buurt van de zandplaat Blauwe Balg, tussen Terschelling en Ameland, waar tientallen zeehonden zitten. Vanuit deze zandbank zullen we verder peddelen naar Nes. Vanavond zal de Cornelis Bos in de haven van Nes voor anker gaan.

Blauwe Balg – Nes, 13,8 Km

7 augustus - Vlak voor de middag wordt de boomstamkano in het water gezet bij de zandbank Blauwe Balg. Het wolkendek is grauwgrijs en de regen druilt gestaag op ons neer. Zuidelijk van zien we af en toe een bliksemflits. Door te tellen tussen de bliksemflits en de donder komen we er achter dat het onweer ongeveer 2 a 3 Km van ons vandaan is. Gelukkig trekt het onweer langs ons heen en kunnen we verder blijven peddelen.

We varen aan de rand van de vaargeul van Ameland. Langzaam begint het wolkendek te breken en wordt het zicht weer wat helderder. Aan de zuidkant van de kano kunnen we de kust van Friesland liggen. Als we de haven binnen varen is het gedaan met de opklaringen, het wolkendek trekt weer dicht en al snel begint het weer te regenen.

Omdat er voor de nacht zwaar weer voorspelt, windkracht 6 tot 7, is wordt de kano stevig aan het dek vast gebonden. De haven wordt gescheiden van de Waddenzee met een dunne rij paaltjes. Gelukkig bied de zuidwestkant van de haven meer bescherming.

Nes - Holwerd, 9,2 Km

8 augustus - Midden in de nacht wordt ik gewekt door een stevige onweersbui die zich recht boven Nes bevindt, waar we in de haven voor anker liggen. Donder en bliksem volgen elkaar dan ook snel op en 's ochtends horen we dat er in het dorp een huis is afgebrand.

Als we 's ochtends de Cornelis Bos verlaten is het weer redelijk rustig. We besluiten met de kano koers te zetten richting het Pinkegat. Na drie kwartier begint de wind stevig aan te nemen. Op een gegeven moment is er geen houden meer aan. We verwaaien zo erg dat we nog maar één kant op kunnen: richting het zuiden. Onze enige kans is de haven van Holwerd. Binnen een half uur lukt het ons om de kano veilig aan te leggen in de haven.

Daar ontmoeten we de eigenaar van de Zeehond, een rondvaartboot waarmee men naar zeehonden kan kijken op de Blauwe Balg. We krijgen een lift terug naar Nes met de Zeehond. Met behulp van een man met een bestelwagen hebben we de kano op het achterdek van de Zeehond gezet. Terug op Nes wordt de kano met wat slimme trucjes vijftig meter over de wal verplaatst het water in.

In de haven leggen we de kano tijdelijk aan een Klipper. Afgezonderd van onze volgboot vragen we de havenmeester of hij een slaapplaats weet. We blijken welkom te zijn op de klipper waar we de kano hebben aangelegd. Op de klipper, Klipper Isis genaamd, kunnen we eten en slapen. Pressies wat we nodig hebben. De Cornelis Bos is voorbij het wantij en ligt in het Pinkegat voor anker. We krijgen een goede maaltijd voorgeschoteld. 's Avonds plannen we een nieuwe tocht en krijgen veel uitleg en advies over het varen op het Wad. Paul en Betty, eigenaar van Klipper, blijken al meer dan zestien jaar ervaring te hebben op het wad en hebben er veel genoegen in om ons verder te helpen. Tevreden en voldaan vallen we in slaap.

Nes - Pinkegat, 20 Km

9 augustus - We vertrekken vlak na laag water om met de vloedlijn mee te varen. Om ons heen staan hele stukken droog en de diepgang is meestal niet veel meer dan 30 tot 50 cm. Op de langzaam onderstromende wadden zien we kleine groepjes lepelaars in het ondiepe water zoeken naar voedsel.

Op een gegeven moment zien we de Cornelis Bos aan de horizon voor anker liggen en we naderen langzaamaan. We steken het wantij over en gaan we dicht onder de kust van Ameland naar het Pinkegat. Als we ter hoogte zijn van onze volgboot laten we ons langzaam afzakken naar de Cornelis Bos.

Op de Cornelis Bos maken we de kano stevig vast en zetten we koers naar de haven van Lauwersoog. Om deze te bereiken moeten gaan we buitenom langs Het Rif. De Noordzee blijkt nog erg onstuimig. Jan heeft er zijn handen vol aan en met hulp van de Zeeverkeerspost Schiermonnikoog komen we veilig het onbetonde vaargeul door.

Een dagje rust

10 augustus - Vandaag hebben we een rustdag. Van echt rusten komt het niet: we zijn druk bezig de tochten van de komende dagen te plannen, de was te doen en de boel op te ruimen. Jan is met de Cornelis Bos is de Dokkumer Grootdiep in gevaren en 's middags liggen we voor anker ten zuidoosten van Oostrum.

Lauwersoog - Noordpolderzeil, 28,1 Km

11 augustus - Onder het oog van RTV Noord vertrekken we met laag water vanuit Lauwersoog richting Noordpolderzeil. We varen langs de kust en zien met op de drooggevallen wadden tientallen zeehonden, lepelaars en andere zeevogels die leven van en op het wad.

Na 5,25 peddelen varen we de haven van Noordpolderzeil binnen. We zien de Waddenzee langzaam over gaan in wad. Oude landaanwinningsdijken steken boven het wad uit en deze gaan weer over in kwelders totdat we bij de dijk zijn die het vaste land markeert. Vlak voor de dijk is de haven en er zijn behoorlijk wat mensen op de been (schat zo'n dertig mensen). Velen hebben ons op de radio gehoorden zijn naar de haven gekomen. Een onthaal die we niet snel zullen vergeten.

Na de mensen te woord te hebben gestaan zetten we onze tenten op naast het gemaal, die het overtollige water uit de polder de Waddenzee in pompt. Aan de andere kant van de tenten staat de café 't Zielhoes waar we gastvrij ontvangen worden. Terwijl ik geniet van de zonsondergang op de dijk genieten de anderen van een goed glas bier op het terras van 't Zielhoes.

Noordpolderzeil - Westereems, 14,1 Km

12 augustus - We staan op met zonsopgang om de getijden mee te hebben en de zware wind die voor de middag voorspelt is te vermijden. In de ochtendnevel en in het licht van de pas opgekomen zon vliegen zwermen vogels voor de kano uit.

We varen uren lang langs de kust. Ongeveer 5 Km voor de Eemshaven blijken we het wad niet goed ingeschat te hebben.. Alsof er een stop uit een badkuip is getrokken begint het wad droog te vallen snel proberen we dieper water te vinden maar het heeft geen zin. Binnen een kwartier lopen we vast. Er zit niks anders op dan te wachten tot de vloed het wad weer onder water zet.

Er wordt een zeiltje over de kano gespannen om ons droog en uit de wind te houden. We beginnen het wad te verkennen en vinden er in overvloed mosselen, kokkels en een enkele oester. Deze verzamelen we dan ook in een hoosbak.

Zeven uur later begint het wad weer onder te lopen, even snel als hij droog viel kunnen we weer peddelen. 2,5 Km verderop worden we opgepikt door de Cornelis Bos. Met de Cornelis Bos varen we naar de haven van Borkum om te schuilen voor een storm van windkracht 7 tot 8.

Wachten op beter weer

13 en 14 augustus - Hoewel het al flink waait duurt het tot eind van de middag voordat de storm windkracht 8 bereikt. Deze gedwongen rustdag geeft ons de gelegenheid om onze uitrusting weer in orde te maken en schoon schip te maken.

We gaan met een pittoresk treintje naar het stadje Borkum om onze voedselvoorraden aan te vullen. Ik besluit de haven te verkennen. We liggen met de Cornelis Bos naast een lichtschip. Die als een soort vuurtoren op zee gebruikt werd. Eenmaal bij een andere zuidwestelijk gelegen haven wordt het duidelijk hoe sterk zuidwester wind is.

Aan boord van de Cornelis Bos eten we de laatste kokkels, oesters en mosselen op die we gisteren op het wad hadden verzameld. Wederom een overvloedig maal.

Donderdag is het weer nog steeds slecht. Windkracht 5 belet ons uit te varen en het zeegat tussen Borkum en Juist over te steken. Er zit niks anders op dan nog een dag te wachten.

Borkum - Juist, 24,7 Km

15 augustus - Rond zonsopgang staan we op om ons klaar te maken voor de tocht. In de vroege ochtendzon varen we de haven uit en peddelen we langs de zuidzijde van Borkum. Langs de kust zien we weer vele vogels zich voeden aan het wad. Aan de zuidoostelijke kant van het eiland zien een zeehond in het water. Even verderop zien we er nog een en voor we het weten zien we in een wijde boog rond de kano heen een stuk of tien nieuwsgierige zeehonden naar ons kijken.

We naderen de Oostereems en kunnen nog net langs wat branding varen die wordt veroorzaakt door een ondiep. We nemen een korte pauze en steken de Oostereems over en met minder stroming dan verwacht varen we richting de kust van Memmert. We laten ons langs de kust van Memmert afzakken. Vanuit de kano zien we aan de lopende band een vijftal visdiefjes in het water plonzen om in een poging vis te vangen.

We varen verder richting Juist, waar we bij hoog water aankomen. De Cornelis Bos komt bijna gelijktijdig aan. Bij de haven zien we een overslag waar de aangeleverde goederen worden overgeladen op paard en wagen. Op heel Juist is het namelijk verboden om met auto's of ander gemotoriseerd verkeer te komen. De gemiddelde leeftijd op Juist blijkt erg hoog te zijn. Mede dankzij de onthaasting een waar paradijs voor de gepensioneerde man of vrouw. Vandaag is Juist ook ons paradijs en terwijl de rest het strand aan de Noordzee gaat verkennen, het eiland is maar een paar honderd meter breed, ga ik het eiland verkennen.

Als we weer terug zijn bij de boot is het bijna eb en moet ik ruim twee meter naar beneden klimmen om op Cornelis Bos te komen. Zonder ladder is dat niet al te makkelijk.

Juist - Norderny, 25 Km

16 augustus - Om klokslag 12 uur vertrekken we richting Norderny. Het is net zoals gisteren een zonnige en windstille dag. We varen eerst langs de kust van Juist. Aan de oostkant van Juist te wachten op laag water. Het idee is om op het wad te gaan koken en rustig een boekje te gaan lezen.

In tegenstelling bij de Oostereems is het wad niet vlak Het licht glooiende wad valt dan ook niet snel droog. Na een anderhalf uur een boekje lezen gaan we dichter bij het wad liggen zodat een paar man kan koken en een paar andere zorgen dat de kano niet droog valt.

Vlak voor laag water varen we verder richting Norderny. Bij het zeegat tussen Juist en Norderny zien we een 40-tal zeehonden op een zandbank liggen. We steken de zeegat over en peddelen langs de vaargeul ten zuiden van Norderny. Ook hier zien we een tiental zeehonden op de zandbanken liggen. In de verte zien we de Cornelis Bos liggen die zich droog heeft laten vallen. Als we later aan boord gaan zien we weer een prachtige zonsondergang terwijl de volle maan aan de andere kant op komt. Het maakt het geheel tot een idyllisch landschap.

Nadat de zon is ondergegaan valt de schaduw van de aarde over de maan. Door de heldere hemel kunnen we niet alleen genieten van deze prachtige maansverduistering maar zien we ook duizenden sterren aan de hemel staan.

Norderny – Langeoog, 10,8 Km

17 augustus - 's Ochtends pakken we eerst onze kampeerspullen in omdat, mogelijk, de Cornelis bos ons niet verder kan volgen in verband met de diepgang van de boot. Vandaag varen we dan ook maar een kort stukje naar de haven van Langeoog. Tijdens het varen valt op dat het zeegat tussen Baltrum en Langeoog erg klein is. Als we de haven van Langeoog zijn ingevaren zien we tot ons groot genoegen dat de Cornelis Bos het heeft gehaald.

Langeoog - Wangerooge, 30,3 Km

18 augustus - Het beloofd vandaag een prachtige finale te worden met een stevige wind, rond windkracht 4 gaan we de langste tocht tijdens deze expeditie maken. Gisteren hebben we besloten om vanaf Langeoog meteen door te varen naar Wangerooge en Spiekeroog links te laten liggen.

's Ochtends stappen we om 8:00 uur in de kano en voeren we langs de kust van Bensersiel, Neuharlingersiel Harle naar Wangerooge. We hebben een sterke zuidwester wind. Regen bleef vandaag gelukkig uit en na een 6,5 uur varen komen we in de haven van Wangerooge aan. De Cornelis Bos ligt al op ons te wachten en op het dek staat een visserskoor klaar die ons in het Duits toe zingt “welkom in Wangersooge”. Een radiozender die ook een tocht over de Waddenzee maakt is in de haven aanwezig en ook deze komen ons interviewen nadat we zijn aangekomen.

Veel felicitaties later begint het langzaam door te dringen: de tocht is ten einde. Met de boomstamkano hebben we 244 Km afgelegd om hier in Wangerooge aan te komen.